Skip links
De 2021 wetgeving; is jouw app er klaar voor?

De 2021 wetgeving; is jouw app er klaar voor?

15 procent van de mensen die gebruikmaken van digitale platforms heeft een vorm van beperking die hun digitale gedrag remt en daardoor andere gebruikspatronen creëert. En hoewel ‘accessibility’ niet standaard op de agenda staat bij het ontwikkelen van apps, zou het om deze redenen wel moeten.

Waar techniek toegankelijk zou moeten zijn voor iedereen, zijn er daarnaast steeds meer regelgevingen om aan te voldoen bij het ontwikkelen van een app. In 2018 al is het onderwerp ‘toegankelijkheid’ om die reden door onder meer UX Copenhagen vanuit een ethisch oogpunt toegelicht om de kennis over hoe je ontwerpt voor inclusie en hoe de toegang tot producten te verbreden, zonder onnodige barrières voor gebruikers te creëren.

Dit motiveerde ons om over het onderwerp te schrijven vanuit een app specifieke invalshoek. Onderstaande neemt je mee door de term toegankelijkheid, hoe dit van invloed is op gebruikersscenario’s en waarom je moet streven naar zeer toegankelijke apps, voor brede doelgroepen.

Wat is ‘accessibility’, of: toegankelijkheid?

Toegankelijkheid kan, simpelst gezegd, worden beantwoord door deze vraag: “Kan de app (of een andere dienst) door iedereen worden gebruikt?” Zo niet, dan is deze niet toegankelijk. Dit kan een heel zwart-witte manier zijn om het te zeggen, maar je snapt het idee. Je kunt de term vanuit twee invalshoeken bekijken, de ‘alledaagse beperkende toegankelijkheid’ en ‘de beperkte toegankelijkheid als gevolg van een handicap’.

De dagelijkse beperkingen zijn in wezen wanneer je in je dagelijks leven maar een beperkte tijd hinder ondervindt. Denk bijvoorbeeld aan; een baby in de ene hand hebben, of je ergens bevinden waar je scherm niet volledig zichtbaar is.

De tweede invalshoek is met betrekking tot toegankelijkheid veroorzaakt door fysieke beperkingen, zoals blind zijn, doofheid of andere lange termijn handicaps, die van invloed zijn op het gedrag hoe het apparaat wordt gebruikt. Om deze tweede groep goed in kaart te brengen en daar de juiste keuzes toe te kunnen overwegen, moet vooral naar de ernst van de beperking en het effect daardoor worden gekeken.

Zo wijzen onderzoeken uit dat bijvoorbeeld slechts 3-4% van de personen die blind zijn, in het geheel niets kunnen zien. Waar een meerderheid daar tegenover nog gedeeltelijk waarnemingen doet. Aan beide doelgroepen zal moeten worden gedacht, indien je ‘inclusieve’ apps, zonder onnodige belemmeringen, toegankelijk voor iedere gebruiker, wil ontwerpen.

Toegankelijke apps maken

Als we kijken naar de aanpak van het maken van zeer toegankelijke apps, zijn er concrete acties die we kunnen ondernemen en daarnaast moeten we het uiterste benutten van cognitieve patronen.

Te beginnen met de tastbare acties, die we in voorbeelden zullen toelichten, die je in de juiste richting leiden bij de ontwikkeling van je app:

  • Contrast – De visuele weergave van tekst en afbeeldingen moet een contrastverhouding hebben. De verhouding moet juist worden afgestemd op de tekstgrootte en het teksttype. Probeer online een van de vele ‘colour-checkers’, waarbij je eenvoudig je kleurcodes intypt, om te zien of de verhouding voldoende is. Zoals bijvoorbeeld:
    Accessible Colors
    WCAG – Contrast – Checker
  • Dynamische tekst – Op dit moment is de norm dat gebruikers de optie moeten hebben om in te zoomen op 200%, wanneer ze dynamische tekst als optie in de instellingen hebben geactiveerd.
  • Gebruik van kleur – Vermijd het gebruiken van kleuren als enige onderscheidende kenmerk. Kleurenblindheid is een veelvoorkomende oogafwijking, het zal meer mensen hinderen in het gebruik van je app dan gedacht.
  • Test niet uitsluitend met experts – Het klinkt als een open deur, maar om een ​​goed begrip te krijgen van de toegankelijkheid van je apps, biedt testen met een breed gebruikerssegment voor optimale usability veel inzichten in de echte gebruiker en mogelijke handicaps bij het gebruiken daarvan.
  • Vermijd vooroordelen bij het gebruik van machine learning – Dit is waarschijnlijk overbodig als je expert bent in machine learning, maar bij UX Copenhagen werden gruwelijke fouten getoond, waarbij apps de voorkeur gaven aan bepaalde oorsprongen of geslachten omdat ze geen diverse dataset hadden gebruikt tijdens de ontwikkeling.
  • Test je app zo veelzijdig mogelijk – Probeer jezelf tijdens het testen van de app te verhinderen. Ofwel door simpelweg je ogen te versmallen, met slechts één hand proberen of de app hetzelfde functioneert of denk verder out-of-the-box. Kies voor gewone dagelijkse situaties, die je kunt tegenkomen tijdens een normale dag, waarbij je diverse activiteiten onderneemt, onderweg bent, wellicht snel moet schakelen wegens vervoer etc. Kies niet alleen voor de comfortabele houding vanachter een bureau, want dat is een zeer ongewone situatie waarin je gebruikers de app zullen toepassen. Kortom: wordt een gebruiker en ontdek of je de app toereikend vindt. Ondervind je zelf al hinder, weet je dat de toegankelijkheid zeker nog vele aandacht behoeft. En nee, dit moet geen vervanging zijn voor het testen met echte gebruikers!

90% van de cognitie speelt zich onder de drempel van het bewuste denken af, waardoor wij als mensen niet bewust zijn waarom we handelen zoals we het grootste deel van de tijd doen – Dave Dylan Thomas

Bovenstaande zijn praktische richtlijnen, maar wanneer we apps ontwikkelen, moeten we rekening houden met het feit dat zowel de producenten van de app als onze gebruikers worden beïnvloed door cognitieve vooroordelen. Dave Dylan Thomas legde tijdens UX Copenhagen uit dat 90% van de cognitie zich onder de drempel van het bewuste denken afspeelt, waardoor wij als mensen niet bewust zijn waarom we handelen zoals we het grootste deel van de tijd doen.

Dit betekent dat de aannames in de meeste gevallen niet te beheersen zijn en aangezien er meer dan honderd verschillende vooroordelen zijn, is het hoogst waarschijnlijk dat dit ons gedrag beïnvloedt in interactie met apps. Neem bijvoorbeeld patroonherkenning, die onze houding ten opzichte van afkomsten en geslacht beïnvloedt op basis van de patronen die we gedurende ons hele leven hebben opgebouwd.

Vooroordelen worden vaak opgevat als iets negatiefs, echter kunnen we deze juist gebruiken om manieren te vinden om ze te omzeilen. Allereerst kunnen we kijken naar de gebruikersscenario’s en hoe de omgeving en interface deze zullen triggeren.

We hebben enkele voorbeelden van ervaringen van UX Copenhagen meegenomen die relevant zijn bij het ontwerpen van je app en de toegankelijkheid daarvan kunnen optimaliseren:

  • Keuze architectuur – Houd tijdens het ontwikkelen van je app rekening met gebruikerskeuzes in veelvoorkomende situaties in het dagelijks leven. Gebruikers zullen handelen afhankelijk van hun omgeving en de keuzes die hen wordt gegeven.
  • Specifieke informatie – Overweeg welke informatie noodzakelijk is voor de gebruikers om een ​​actie te voltooien, zodat daarmee intuïtief gedrag gebaseerd op vooroordelen kan worden weggenomen.
  • Makkelijk te lezen, makkelijk te doen – Algemeen bekend, toch wordt het gemakkelijk vergeten in de gretigheid om aandacht van de gebruiker te krijgen. Onderzoek toont bovendien aan dat teksten die simpel te lezen zijn, als eerlijker worden ervaren en daarmee succesvoller zijn dan complexe content. Tekst die rijmt, wordt ook toegankelijker ervaren.
  • Visualisatie – Door goede rangschikking en hiermee het bericht overzichtelijker te maken, gaat het gebruiksgemak omhoog en groeit tegelijkertijd het vertrouwen van de gebruiker in het product.

Dit is een deel van de tastbare acties die kunnen worden ingezet om een best betrouwbare, goede app te ontwikkelen die geoptimaliseerd is in toegankelijkheid voor een zo divers mogelijke doelgroep.

Zoals duidelijk is geworden, gaan deze acties hand in hand met de focus op het bieden van een optimale en intuïtieve gebruikerservaring. Wellicht was dit al overtuigend genoeg, of misschien laat je je liever door de wetgeving inspireren. Want ook daar zullen de komende jaren de nodige maatregelen worden getroffen.

Wat zijn de juridische betrekkingen van toegankelijkheid?

In oktober 2016 heeft de EU formeel een vernieuwde versie van haar toegankelijkheidsrichtlijn goedgekeurd waaruit richtlijnen en normen voortkomen voor de manier waarop toegankelijkheid kan worden bewerkstelligd op websites en apps van de overheid in alle EU-lidstaten.

Aan de wetgeving is vier jaar op rij gewerkt met voortdurende mijlpalen en de deadline dat:
– na 12 maanden nieuwe openbare websites aangepast moeten zijn
– na 24 maanden oudere openbare websites aan de normen moeten voldoen
– na 33 maanden mobiele apps compliant dienen te zijn – de specifieke deadline voor openbare apps om compliant te zijn, is daarmee vooralsnog 23 juni 2021.

De wetgeving is in de eerste plaats van toepassing op openbare overheid websites en apps, maar ook bepaalde particuliere sectoren zullen de wetgeving moeten volgen, zoals banken, vervoersbedrijven en e-commerce. Landen zoals Noorwegen en Nederland zijn al toonaangevend op het gebied van toegankelijkheid. Echter neemt dit niet weg hoe serieus het onderwerp moet worden nageleefd. Noorwegen legt niet-nalevende bedrijven al boetes op.

De algemene definitie om in gedachten te houden bij het (laten) ontwikkelen van je app, is dat deze gebruiksvriendelijk, begrijpelijk en robuust moet zijn. Om hier inhoudelijk op de juiste manier invulling aan te geven, raden we bedrijven daarom aan dit samen met de KPI’s te definiëren tot hoe je wil dat de app straks presteert.

Valt de app die je gaat ontwikkelen onder de genoemde wetgeving? In dat geval is tevens een toegankelijkheidsverklaring nodig waarin de genomen inspanningen met betrekking tot de richtlijn worden beschreven (hiertoe zijn sjablonen beschikbaar). Voor interne doeleinden kan dit een goed besteedde tijd zijn, zelfs als je app niet onder de wetgeving voor de eerste bedrijven valt.

De volgende stap in het ontwikkelen van toegankelijke apps

Wil je graag nu al beginnen met het toegankelijker maken van je app? Wees je er dan vooral van bewust wie de toegankelijkheid van je app zal beoordelen – zoals Upton Sinclair het stelde:

“It is difficult to get a man to understand something, when his salary depends upon his not understanding it.” Met andere woorden: het kan erg moeilijk zijn om iets te begrijpen, als het misverstaan essentieel onderdeel is voor het resultaat.

Meer lezen over apps en toegankelijkheid? De informatie op de website van UX Copenhagen wordt regelmatig geüpdatet. Daarnaast geven gerichte zoektermen als ‘inclusive design’ veel resultaten en natuurlijk kun je ook altijd ons als expert raadplegen, zodat we desgewenst ook gericht naar jouw situatie en app ontwikkeling kunnen kijken wat de beste mogelijkheden zijn. Daarbij helpen we je graag!

Neem contact op!